معرفی پوهنځی زراعت


        

 

سال ۱۴۰۴

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على أشرف المرسلين سيدنا محمد وعلى آله وصحبه ومن تبعهم بإحسان إلى يوم الدين.

مقدمه

پوهنځی زراعت یکی از پوهنځی‌های هفت‌گانه پوهنتون بامیان بوده که همزمان با ثبت و راجستر دوباره پوهنتون بامیان درسال 1383 با سه دیپارتمنت (اگرانومی ، هارتیکلچر و علوم حیوانی) شروع به فعالیت نمود.  زراعت با هشت دیپارتمنت که درچوکات این پوهنځی فعالیت دارد، با درک از وضعیت کنونی سکتور زراعت  همواره تلاش نموده است تا با انجام تحقیقات علمی، تقدیم افراد مسلکی وبرنامه‌های آموزشی، خدمات باکیفیت و مؤثری را به جامعه و سکتور زراعت ارائه نماید.

این پوهنځی در حال حاضر دارای ۳۸ تن کادر علمی بوده که از این جمله ۳ نفر آنها به درجه تحصیل دوکتورا و ۲۱ نفر آنها ماستر  و یک نفر در حال تحصیل در مقطع دوکتورا می‌باشند.

روند فرستادن این استادان به بورسیه‌های تحصیلی همچنان ادامه داشته و با برگشت اکثریت‌شان از دوره ماستری اکنون تعداد زیاد آنان آماده تحصیل دوره دوکتورا می‌باشند و امیدواریم این روند ادامه پیدا نماید تا نه تنها روند تدریس محصلین به‌خوبی پیش برده شود بلکه در امور ارتقای ظرفیت کادر علمی این نهاد نیز کار مؤثر صورت گیرد. تعداد از استادان مصروفیت‌های تحقیقی نیز دارند ولی متأسفانه به نسبت نبود وسایل و مواد لازم لابراتواری و فارم تحقیقاتی مناسب وحمایه مالی موسسات دولتی وغیردولتی دچار مشکل جدی می‌باشند. درحالیکه توجه و سرمایه‌گذاری بالای سکتور زراعت در حقیقت توجه و سرمایه‌گذرای بالای رفاه اجتماعی و اقتصادی جامعه ومخصوصاً کشورهای درحال توسعه است. مشکلات زیادی هنوز سد راه این پوهنځی است که نیاز به  پشت کار دوامدار و تلاش پیگیرانه دارند. پوهنځی زراعت ازسال 1383 الی اکنون (16 دور) محصل به مقطع لیسانس فارغ التحصیل داده است. این پوهنځی درحال حاضر دارای 648 نفر محصل ذکور میباشد. با وجود که محصلین ولایات مختلف از طریق امتحان کانکور سالانه جذب می گردند ولی اکثریت شان از ولایات چون بامیان، غزنی، دایکندی، پروان، غور، بدخشان، ننگرهار، زابل، بغلان وبلخ این پوهنځی را انتخاب می نمایند. تقریبا تمامی استادان این پوهنځی جوان بوده واز انرژی خوبی برای امور تدریسی، تحقیقات و اداری برخوردار می‌باشند.

پوهنځی زراعت از بدو تأسیس آن تاکنون توانسته فعالیت‌های زیادی جهت ارتقای ظرفیت،‌ بهبود کیفیت تدریس و تحقیق، ایجاد کمیته‌های مختلف برای سهولت اساتید و دانشجویان، سمینارها و کنفرانس‌های علمی، دروس عملی ونظری،‌ تحقیقات ساحوی توسط دانشجویان با همکاری استادان و... انجام دهد. پوهنځی سعی دارد تا تلاش بیشتری جهت بالا بردن کیفیت تحقیق و تدریس نموده و با نهادهای مختلف در سطح محلی و ملی و بین‌المللی تفاهم‌نامه‌ها و توأمیت­ها امضا نماید. سعی پوهنځی این است تا با همکاری با مؤسسات در سطح محلی، ملی و بین‌المللی زمینه تحقیقات بیشتر را مهیا نماید. پوهنځی زراعت با کارکردها و فعالیت‌های سال‌های قبل در امر بهبود کیفیت تدریس، ارتقای ظرفیت، تدویر سمینارها وکنفرانس‌های علمی با جدیت بیشتر تلاش می‌کند تا به طرح اهداف پلان استراتژیک پنج‌ساله خود در روشنایی پلان استراتژیک پنج­ساله وزارت تحصیلات عالی و پوهنتون بامیان دست یابد.

دیدگاه:

ارتقا و بهبود جایگاه پوهنځی زراعت در عرصه تدریس و تحقیق در بخش زراعت با استفاده از جدیدترین دستاوردهای علمی و تکنالوژیکی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی در سطح ملی و منطقه‌ای.

ماموریت:

پوهنځی زراعت پوهنتون بامیان متعهد است تا با ارائه دانش تخصصی از طریق تدریس و انجام تحقیقات علمی، نیروی بشری مسلکی با دانش و مهارت‌های لازم را به جامعه تقدیم نماید تا از این طریق بتواند نیروی بشری لازم را برای انکشاف و مدرنیزه‌سازی زراعت در کشور فراهم نماید.

ارزش‌ها:

  1. حفاظت و پاسداری از ارزش‌های دین مقدس اسلام
  2. حفاظت محیط زیست
  3. رعایت انصاف و عدالت
  4. صداقت، شفافیت و حسابدهی
  5. نوآوری و خلاقیت
  6. اخلاق مسلکی و انعطاف پذیری
  7. فراگیری و تنوع
  8. شایسته سالاری و تخصص گرایی
  9. علم گرایی و ترویج یافته های علمی
  10. اولویت دادن به تحقیقات علمی

اهداف استراتیژیک:

  1. ارتقای ظرفیت کادر علمی در مقطع دکترا و ماستری
  2. سپری کردن موفقانه مرحله سوم تضمین کیفیت و کسب اعتبار اکادمیک
  3. ایجاد حداقل یک برنامه ماستری
  4. ایجاد حداقل دو برنامه شبانه در بخش زراعت
  5. ایجاد مرکز تحقیقات زراعتی
  6. ایجاد و تجهیز لابراتوارها
  7. دسترسی به منابع آبی و برق پایدار
  8. توسعه فضای سبز اطراف پوهنځی
  9. تطبیق تدریس مبتنی بر نتیجه
  10. ایجاد فضای سالم، مصئون و فرصت‌های تحصیلی معیاری
  11. ایجاد هماهنگی و همکاری علمی مسلکی با نهادها و ارگان‌های که خدمات زراعتی وآموزشی ارائه می‌نمایند
  12. ارتقای ظرفیت علمی و تخنیکی استادان از طریق برنامه های کوتاه مدت
  13. ایجاد دیپارتمنت بایوتکنالوژی
  14. تحکیم ارتباطات و شبکه سازی علمی با سایر نهادهای تحصیلی داخلی و خارجی

تعداد دیپارتمنت ها

پوهنځی زراعت در حال حاضر دارای هفت دیپارتمنت قرار ذیل می باشد:

معرفی مختصر دیپارتمنت هارتیکلچر

دیپارتمنت باغداری  پوهنځی زراعت، درسال1383 مطابق حکم وزارت تحصیلات عالی درچوکات پوهنځی زراعت منظور گردید و اولین بار محصلین جدید الشمول را درهمان سال جذب و درسال 1386 برای اولین بار به تعداد 21 تن از این دیپارتمنت فارغ گردید. این دیپارتمنت تا حال 16 دوره متوالی فارغ داده است. فعلا این دیپارتمنت دارای 88 تن محصل بوده که همه آنها ذکور می‌باشند.

ماموریت اصلی دیپارتمنت هارتیکلچر تربیه متخصصان و افراد مسلکی با مهارت و دانش مدرن در بخش هارتیکلچر است تا از این طریق در پیشرفت و انکشاف اقتصاد ملی و جامعه سهم گرفته و فارغان آن بتوانند زمینه اشتغال را فراهم نمایند و از طرف دیگر در رشد اقتصادی کشور سهم بگیرند.

دیپارتمنت هارتیکلچر یکی از برنامه‌‌های مهم پوهنتون بامیان است که فارغ‌التحصیلان آن در بخش‌های زراعت، محیط زیست، انکشاف دهات، تکنولوژی موادغذایی، اداره نورم واستندرد،  شاروالی‌ها و موسسات زراعتی قابل جذب اند. علاوه برآن محصلان این رشته قادر اند تا کسب وکارهای کوچک و متوسط را راه اندازی نمایند. همچنان قسمت عمده صادرات افغانستان را محصولات باغداری تشکیل داده که اهمیت، رشد و انکشاف این رشته را دوچندان می‌سازد زیرا با ارز حاصل از صادرات محصولات هارتیکلچری اقتصاد کشور رشد می‌کند.

دیپارتمنت باغداری دارای کادر جوان و با انگیزه بوده که شامل ۲ استاد دارای تحصیلات دکتورا از کشور جاپان ، ۱ ماستر از کشور ایران و ۲ نفر در حال تحصیل در مقطع ماستری که ۱ یک تن در پوهنتون ننگرهار و یک تن در کشور روسیه مصروف تحصیل هستند. هم‌چنان این دیپارتمنت جدیدا یک استاد به سویه لیسانس جذب نموده است.

گرایش‌های اصلی این دیپارتمنت را تکنولوژی‌های تولید وپرورش میوه‌جات، تنکولوژی‌های تولید سبزیجات، تولید وپرورش گل‌ها ونباتات زینتی، تکنولوژی‌های تولید محصولات در سبزخانه، تولید وپرورش نباتات طبی، مصاله‌یی و عطری، تولید محصولات نوشابه‌یی مانند چای وقهوه و تکنولوژی بعد از رفع حاصل محصولات زراعتی را تشکیل می‌دهد. فارغ‌التحصیلان این رشته در تیوری و عمل با گرایش‌های فوق آشنا شده و در آن عرصه‌ها دارای مهارت و دانش کافی خواهند بود.

معلومات مختصر دیپارتمنت علوم حیوانی

دیپارتمنت علوم حیوانی از سال 1383 در چوکات پوهنځی زراعت پوهنتون بامیان شروع به فعالیت نموده است. در سال 1386، به تعداد 19 تن اولین بار از این دیپارتمنت فارغ گردیدند. تعداد فارغین این دیپارتمنت از ابتدا الی اکنون 290 تن بوده که 23 تن از آنان از طبقه اناث و بقیه ذکور می‌باشند. این دیپارتمنت هم اکنون دارای 5 نفر استاد می باشد که 4 نفر دارای درجه تحصیلی ماستر از کشورهای ترکیه و افغانستان و 1 نفر مشغول دوره تحصیلی ماستری در کشور افغانستان می باشد. در حال حاضر دیپارتمنت علوم حیوانی دارای ۸۲ محصل ذکور می باشد.

معرفی مختصر دیپارتمنت خاکشناسی

دیپارتمنت خاکشناسی وابیاری پوهنځی زراعت، درسال1391 طی حکم شماره 6094/4525 مورخ 20/10/1391 مقام وزارت تحصیلات عالی درچوکات پوهنځی زراعت درسال 1392 منظور شده است واولین بار محصلین جدید الشمول را درسال 1392 جذب نمود.

دیپارتمنت خاکشناسی هم اکنون دارای  4 نفر استاد می باشد که 2 نفر دارای درجه تحصیلی ماستر و 2 تن دیگر لیسانس هستند. استادان این دیپارتمنت ماستری شان را ازکشورهای چین و هند گرفته‌اند.  برعلاوه تدریس نظری محصلان، این دیپارتمنت دارای یک لابراتوار  خاکشناسی میباشد و دران تجزیه کیمیاوی وفیزیکی خاک صورت میگیرد.

رشته خاکشناسی یکی از رشته های پراهمیت درتمام رشته های زراعتی است وتمام نیازهای انسان ازخاک تامین میشود لذا حفاظت خاک وروش های استفاده پایدار ازان از اهمیت زیادی برخوردار میباشد واهداف ودورنمای اصلی این دیپارتمنت تربیت متخصصین است که توانایی عهده دار شدن مسوولیت های مختلف دراین رشته وطبقه بندی اراضی، اموزش علوم خاک و تحقیقات مرتبط باخاک وایجاد برنامه های مناسب واستفاده از زمین ومدیریت پایدار خاک را داشته باشد.

مطالب اصلی وگرایش تخصصی این دیپارتمنت را علوم خاک چون خاکشناسی عمومی، فیزیک خاک، کیمیاخاک، خاکهای نمکی واصلاح ان، بیولوجی خاک، اکالوجی خاک، آبیاری وزهکشی، حاصلخیزی وتغذیه نبات، سروی خاک، وحفاظت اب وخاک  و GIS   و سنجش از راه دور تشیکل میدهد تشکیل میدهد.

تعداد محصلین این دیپارتمنت فعلا ۵۳  نفر ذکور می باشد.

معرفی مختصر دیپارتمنت جنگلات و منابع طبیعی

دیپارتمنت جنگلات ومنابع طبیعی یکی ازدیپارتمنت های خیلی مهم وکلیدی درسال ۱۳۹۲درچوکات پوهنځی زراعت پوهنتون بامیان تاسیس گردید و با جذب یک نفرکادرعلمی ومسلکی آغاز به فعالیت نمود ودرسال بعدی آن دونفرکادرعلمی جدید دیگر را نیزجذب وفعلا 4 نفر عضو دارد اولین دورفارغ التحصیلان آن در سال ۱۳۹۵ بود.

اکنون این دیپارتمنت دارای ۴ نفراستاد بوده که ۲ تن از استادان آن ماستر و دو تن دیگر آن مشغول تحصیل دوره ماستری هستند.  تعداد محصلین این دیپارتمنت فعلا ۱۱۶ نفر محصل ذکور می باشد.

مضامین اساسی وتخصصی این دیپارتمنت عبارت ازجنگلات، محیط زیست، سروی جنگل، دندرالوژی، احداث جنگل، سلویکلچر، علم چراگاه، اکالوژی، پالیسی واداره جنگل، پارک های ملی وحیات وحش، تکنالوژی چوب، اندازه گیری جنگل وجنگلداری اجتماعی می  باشد.

معرفی مختصر دیپارتمنت اقتصاد و توسعه زراعتی

دیپارتمنت اقتصاد وتوسعه زراعتی درسال 1390برای اولین مرتبه  درچوکات پوهنځی زارعت پوهنتون بامیان توسط وزارت تحصیلات عالی  منظور و رسما ایجاد گردید. هدف اساسی این دیپارتمنت تقدیم  یک برنامه درسی  اختصاصی به سویه لیسانس جهت فراهم نمودن زمینه آموزش مسلکی(نظری وعملی) ،تربیه کادرهای جوان وورزیده دربخش های   اقتصاد زراعتی ، ترویچ، وسایل وتکنالوژی های عصری، اصلاح زراعت عنعنوی  جهت کمک به جامعه دهقانی  ومالداری کشور درتشخیص وحل چالش های  سکتور زراعت،مدیریت بهتر مزرعه، ارتقای مولدیت، مصونیت غذایی، بلند رفتن سطح زندگی  جامعه دهقانی ورشد پایدار اقتصاد ملی می باشد.

محصلان این دیپارتمنت مکلف اند  که علاوه برکورسهای اختصاصی وعمومی دیپارتمنت ، کورس های اساسی زراعتی،  عمومی واقتصادی را دردیپارتمنت های مربوطه این پوهنځی تعقیب نمایند تا به اخذ درجه لیسانس نایل گردند.دیپارتمنت متذکره ازسال تاسیس تا اکنون توانسته است سه دور محصلان را فارغ بدهد اکنون تعداد محصلان این دیپارتمنت درسال ۱۴۰۳ به ۱۶۱  نفر میرسد.

درحال حاضر این دیپارتمنت  دارای چهار عضو کادر علمی  بوده  که سه تن آن ماستر   و یک تن آن  مشغول تحصیل در مقطع ماستری درکشور ایران می باشد.

معرفی مختصردیپارتمنت اگرانومی

دیپارتمنت اگرانومی در سال 1383 همزمان با تاسیس پوهنتون بامیان در چوکات پوهنځی زراعت ایجاد شده است. اولین دور فارغان این دیپارتمنت در سال 1386 بوده و الی اکنون 16 دور محصل فارغ التحصیل داده است. این دیپارتمنت دارای 8 نفر استاد بوده که از این جمله یک نفر آن به درجه تحصیلی دوکتورا و 7 تن آنها ماستر می باشند.

از آنجایی که اگرانومی با زرع و مدیریت مزرعه سروکار دارد، ساحه وسیع کاری را در بر می گیرد و اکنون اکثر فارغین این رشته در دوایر دولتی و غیر دولتی در سکتور زراعت مشغول به کار هستند و اکنون تعداد محصلان این دیپارتمنت درسال 1403به 75  نفر میرسد.

معرفی مختصردیپارتمنت حفاظه نباتات

دیپارتمنت حفاظه نباتات در سال 1402 در چوکات پوهنځی زراعت ایجاد شده است. این دیپارتمنت دارای 3 نفر استاد بوده که از این جمله یک نفر آن به درجه تحصیلی ماستری و 2 تن آنها لیسانس می باشند.

این دیپارتمنت تا هنوز دارای محصل نبوده و محصلین جدیدالشمول از طریق کانکور عمومی سال 1403 به این دیپارتمنت راه پیدا خواهند کرد.

احصائیه کادر علمی:

جدول شماره (1): احصائیه اساتید به تفکیک درجه تحصیل

شماره

دیپارتمنت

تعداد لیسانس

تعداد ماستر

تعداد دکتر

کشورهای محل تحصیل استادان دکتر و ماستر

تعداد مجموعی کادر علمی

1

هارتیکلچر

۳

۱

۲

افغانستان، جاپان، هند، ایران

۶

2

اگرانومی

۰

۶

۱

هند، افغانستان، جاپان، تایلند، ایران

۷

3

علوم حیوانی

۳

۴

۰

ترکیه، افغانستان

۷

4

جنگلات و منابع طبیعی

۱

۲

۰

افغانستان، هند، تایلند

۳

5

اقتصاد و توسعه زراعتی

۱

۳

۰

افغانستان، چین، جاپان، ایران

۴

6

خاکشناسی و آبیاری

۲

۲

۰

افغانستان، هند، چین

۴

7

حفاظه نباتات

۲

۱

۰

افغانستان و ایران

۳

مجموع

۱۲

۱۹

۳

 

۳۴

جدول شماره (2): احصائیه اساتید مشغول به تحصیل

شماره

دیپارتمنت

تعداد ماستر

تعداد دکتر

محل تحصیل (کشور)

تعداد مجموعی کادر علمی

1

هارتیکلچر

۲

 

افغانستان – روسیه

۲

2

اگرانومی

 

۱

افغانستان

۱

3

علوم حیوانی

۲

 

افغانستان

۱

4

جنگلات و منابع طبیعی

۱

 

ایران

۱

5

اقتصاد و توسعه زراعتی

۱

 

ایران

۱

6

خاکشناسی و آبیاری

 

 

 

 

7

حفاظه نباتات

 

 

 

 

مجموع

۶

۱

 

۷

 

 

 

 

 

 

جدول شماره (3): احصائیه اساتید به تفکیک رتبه علمی

شماره

دیپارتمنت

نامزد پوهنیار

نامزد پوهنمل

پوهیالی

پوهنیار

پوهنمل

پوهندوی

پوهنوال

پوهاند

مجموع

1

هارتیکلچر

۲

 

۱

 

۲

۱

 

 

۶

2

اگرانومی

 

 

 

۴

۲

۱

 

 

۸

3

علوم حیوانی

۳

 

 

۱

۲

 

 

 

۷

4

جنگلات و منابع طبیعی

 

 

 

۱

1

1

 

 

۳

5

اقتصاد و توسعه زراعتی

 

 

 

۲

۲

 

 

 

۴

6

خاکشناسی و آبیاری

۲

 

 

 

۲

 

 

 

۴

7

حفاظه نباتات

۲

 

 

 

۱

 

 

 

۳

مجموع

۸

۰

۱

۹

۱۳

۳

۰

۰

۳۵

 

سهم پوهنځی زراعت در تحقیقات

پوهنځی زراعت با داشتن کادرهای ورزیده دارای دوکتورا و ماستری سهم خوبی در عرصه تحقیقات داشته است. استادان این پوهنځی در بخش‌های انکشاف باغداری، تغییرات آب وهوا، راهکارهای توافق با تغییرات اقلیمی، افزایش تولید محصولات زراعتی و حیوانی مقالات زیادی را در ژورنال‌های معتبر بین المللی وملی نشر نموده است. هم اکنون تعدادی از استادان این پوهنځی بعنوان مرورگر در ژورنال‌های بین المللی ایفای وظیفه می‌کنند. ماموریت اصلی پوهنځی زراعت در عرصه‌ی تحقیق یافتن راه حل‌های پایدار جهت افزایش تولیدات زراعتی، مدرن سازی زراعت کشور و مقابله با تغییرات اقلیمی است.

سهم پوهنځی زراعت در انکشاف جامعه

پوهنځی زراعت از بدو تاسیس تلاش داشته است تا در انکشاف جامعه از طرق مختلف سهم گیرد. علاوه بر تقدیم بیش از ۱۶ دور فارغان به جامعه،  استادان این پوهنځی فعالیت‌‌های زیادی را جهت انکشاف جامعه انجام داده اند که میتوان از راه اندازی کورس‌های کوتاه‌مدت برای دهاقین، برگزاری ترینینگ برای کارمندان زراعت وموسسات انکشافی و حضور در برنامه‌های تلویزیونی، رادیویی ورسانه‌ها می‌توان نام برد. همچنان استادان این پوهنځی در پروسه‌های ملی نیز سهم خوبی دارا اند که میتوان از حضور استادان این پوهنځی بعنوان ماستر ترینران ملی در بخش‌های آموزش پیشرفته رهبری(AUL) و (OBE/SCL) نام برد. علاوه برآن استادان این پوهنځی بعنوان بازنگر مسلکی(EPR) ریاست تضمین کیفیت واعتباردهی نیز ایفای وظیفه نموده و از این طریق در پیشرفت تحصیلات عالی کشور سهم می‌گیرند.